Sùi mào gà là gì? Nguyên nhân và Cách trị

Sùi mào gà là gì?

Sùi mào gà là một bệnh lây truyền qua đường tình dục (STI) do virus Human Papillomavirus (HPV) gây ra. Bệnh thường biểu hiện bằng các nốt u nhú nhỏ, mềm, màu hồng hoặc màu da ở vùng sinh dục, hậu môn và đôi khi xuất hiện tại miệng, họng.

Ở giai đoạn đầu, sùi mào gà có thể chỉ là một vài nốt nhỏ nên nhiều người dễ nhầm với mụn thịt hoặc các tổn thương da thông thường. Theo thời gian, các nốt có thể phát triển lớn hơn, mọc thành từng cụm với hình dạng giống mào gà hoặc súp lơ.

Phần lớn trường hợp sùi mào gà không gây đau nhưng có thể gây ngứa, khó chịu, chảy máu khi bị cọ xát hoặc ảnh hưởng đến tâm lý và đời sống tình dục. Việc phát hiện và điều trị sớm giúp kiểm soát tổn thương tốt hơn và hạn chế lây nhiễm cho người khác.

Nguyên nhân gây sùi mào gà

Nguyên nhân trực tiếp của sùi mào gà là virus HPV. Có hơn 200 type HPV khác nhau và một số type có khả năng gây mụn cóc sinh dục, trong đó HPV-6 và HPV-11 là những type thường gặp ở sùi mào gà.

1. Quan hệ tình dục không an toàn

Đây là con đường lây truyền HPV phổ biến nhất. Virus có thể lây khi quan hệ qua âm đạo, hậu môn hoặc đường miệng với người đang nhiễm HPV.

Không nhất thiết phải có quan hệ tình dục xâm nhập mới có nguy cơ lây bệnh. Virus HPV có thể truyền qua tiếp xúc trực tiếp giữa da và da tại vùng sinh dục.

2. Tiếp xúc trực tiếp với vùng da nhiễm HPV

HPV có thể lây qua tiếp xúc thân mật với vùng da hoặc niêm mạc đang mang virus. Vì vậy, việc sử dụng bao cao su có thể giúp giảm nguy cơ nhưng không loại bỏ hoàn toàn khả năng lây nhiễm, bởi bao cao su không che phủ toàn bộ vùng da sinh dục.

3. Dùng chung đồ cá nhân

Đây không phải con đường lây truyền chính của sùi mào gà. HPV chủ yếu lây qua tiếp xúc da và niêm mạc. Do đó, không nên quá lo lắng về việc lây bệnh chỉ vì dùng chung nhà vệ sinh hoặc các vật dụng thông thường.

Triệu chứng sùi mào gà thường gặp

Sùi mào gà có thời gian ủ bệnh khá dài và nhiều người nhiễm HPV không có triệu chứng rõ ràng. Khi tổn thương xuất hiện, các biểu hiện có thể bao gồm:

• Các nốt nhỏ màu hồng, màu da hoặc hơi trắng ở vùng sinh dục.
• Nốt u nhú mềm, có thể mọc đơn lẻ hoặc thành từng cụm.
• Các tổn thương ngày càng lớn và liên kết với nhau thành hình dạng giống mào gà hoặc súp lơ.
• Ngứa, khó chịu hoặc cảm giác vướng tại vùng tổn thương.
• Chảy máu khi tổn thương bị cọ xát hoặc quan hệ tình dục.

Ở nam giới, tổn thương thường có thể xuất hiện tại dương vật, bao quy đầu, rãnh quy đầu, bìu hoặc quanh hậu môn. Ở nữ giới, tổn thương có thể xuất hiện tại âm hộ, âm đạo, cổ tử cung hoặc quanh hậu môn.

Sùi mào gà có nguy hiểm không?

Sùi mào gà thường không phải là bệnh gây nguy hiểm tức thời đến tính mạng, nhưng nếu không được đánh giá và điều trị phù hợp, bệnh có thể gây nhiều ảnh hưởng đến sức khỏe và sinh hoạt.

Đặc biệt, một số type HPV khác có liên quan đến các bệnh lý ung thư. Vì vậy, không nên tự kết luận rằng mọi tổn thương ở vùng sinh dục đều là sùi mào gà hoặc tự điều trị kéo dài mà không được thăm khám.

Phụ nữ có tổn thương sinh dục hoặc nguy cơ nhiễm HPV nên được tư vấn về việc tầm soát ung thư cổ tử cung theo độ tuổi và khuyến cáo y tế phù hợp.

Cách chẩn đoán sùi mào gà

Chẩn đoán sùi mào gà thường dựa trên việc bác sĩ quan sát đặc điểm tổn thương và khai thác tiền sử. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thêm xét nghiệm hoặc sinh thiết nếu tổn thương có biểu hiện bất thường, không điển hình hoặc cần phân biệt với bệnh lý khác.

Không nên tự chẩn đoán chỉ dựa vào hình ảnh trên Internet. Một số tình trạng như mụn cóc sinh dục, u mềm lây, gai sinh dục, viêm da hoặc một số bệnh lý khác có thể có biểu hiện tương tự.

Cách trị sùi mào gà hiện nay

Hiện chưa có thuốc tiêu diệt hoàn toàn HPV ngay lập tức. Mục tiêu điều trị là loại bỏ hoặc làm giảm các tổn thương sùi mào gà, giảm triệu chứng và hạn chế nguy cơ lây truyền.

Lựa chọn phương pháp phụ thuộc vào vị trí, kích thước, số lượng tổn thương và tình trạng sức khỏe của từng người.

1. Thuốc bôi điều trị sùi mào gà

Một số thuốc có thể được bác sĩ sử dụng để điều trị mụn cóc sinh dục, chẳng hạn như imiquimod, podofilox hoặc các thuốc khác tùy trường hợp.

Những thuốc này có cách sử dụng, nồng độ, thời gian điều trị và đối tượng sử dụng khác nhau. Đặc biệt, thuốc dùng cho vùng sinh dục không nên tự ý lựa chọn dựa trên quảng cáo trên mạng.

Podophyllin cũng từng được sử dụng trong điều trị tổn thương do HPV, nhưng đây là hoạt chất có nguy cơ gây độc nếu sử dụng không đúng cách. Không nên tự bôi lên niêm mạc, vùng tổn thương rộng hoặc sử dụng cho phụ nữ mang thai nếu chưa có chỉ định của bác sĩ.

2. Đốt điện hoặc đốt laser

Đây là những phương pháp có thể được sử dụng để loại bỏ tổn thương nhìn thấy được. Ưu điểm là có thể xử lý nhanh các tổn thương lớn hoặc nhiều tổn thương trong một số trường hợp.

Tuy nhiên, phương pháp này có thể gây đau, tổn thương da và vẫn có khả năng tái phát vì virus HPV có thể còn tồn tại trong cơ thể.

3. Áp lạnh

Áp lạnh bằng nitơ lỏng có thể làm đông lạnh và phá hủy tổn thương sùi mào gà. Phương pháp này thường được thực hiện tại cơ sở y tế và có thể cần lặp lại nhiều lần.

4. Phẫu thuật loại bỏ tổn thương

Với những tổn thương lớn, lan rộng hoặc có đặc điểm bất thường, bác sĩ có thể cân nhắc phương pháp phẫu thuật cắt bỏ. Trường hợp cần thiết, mẫu mô có thể được gửi xét nghiệm để xác định bản chất tổn thương.

Sùi mào gà có tự khỏi không?

Ở một số người, hệ miễn dịch có thể kiểm soát HPV và các tổn thương sùi mào gà có thể biến mất theo thời gian. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là mọi trường hợp đều tự khỏi hoặc virus đã được loại bỏ hoàn toàn.

Các tổn thương có thể tái phát, đặc biệt trong những tháng đầu sau điều trị. Vì vậy, người bệnh cần theo dõi và tái khám theo hướng dẫn của bác sĩ.

Sùi mào gà có tái phát không?

Có. Tái phát là vấn đề khá thường gặp sau điều trị. Nguyên nhân là các phương pháp hiện nay chủ yếu xử lý tổn thương nhìn thấy được chứ không đảm bảo loại bỏ HPV khỏi cơ thể ngay lập tức.

Nguy cơ tái phát có thể phụ thuộc vào tình trạng miễn dịch, type HPV, số lượng và mức độ tổn thương cũng như việc tiếp tục tiếp xúc với nguồn lây.

Cách phòng ngừa sùi mào gà

• Tiêm vaccine HPV: giúp phòng ngừa nhiều type HPV quan trọng và có thể làm giảm nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến HPV.
• Quan hệ tình dục an toàn: sử dụng bao cao su đúng cách có thể làm giảm nguy cơ lây nhiễm nhưng không bảo vệ tuyệt đối.
• Hạn chế số lượng bạn tình và tránh quan hệ với người đang có tổn thương sinh dục chưa được đánh giá.
• Khám sớm khi xuất hiện nốt bất thường tại vùng sinh dục hoặc hậu môn.
• Không tự ý cạy, cắt hoặc sử dụng hóa chất mạnh lên vùng sinh dục.

Khi nào nên đi khám?

Bạn nên đi khám chuyên khoa da liễu, nam khoa, phụ khoa hoặc bệnh truyền nhiễm nếu xuất hiện các nốt u nhú bất thường ở vùng sinh dục, hậu môn hoặc miệng, đặc biệt khi tổn thương tăng kích thước hoặc số lượng.

Nếu đã được chẩn đoán sùi mào gà, nên tuân thủ phương pháp điều trị được chỉ định và thông báo cho bạn tình để cùng được tư vấn, kiểm tra khi cần thiết.

Sùi mào gà là bệnh do virus HPV gây ra, chủ yếu lây qua tiếp xúc tình dục và tiếp xúc da với da tại vùng sinh dục. Bệnh có thể biểu hiện bằng những nốt u nhú nhỏ, mềm, sau đó phát triển thành từng cụm giống mào gà hoặc súp lơ.

Điều trị sùi mào gà cần lựa chọn dựa trên vị trí và mức độ tổn thương. Một số trường hợp có thể sử dụng thuốc theo chỉ định, áp lạnh, đốt điện, laser hoặc phẫu thuật. Việc tự mua thuốc và bôi lên vùng sinh dục có thể gây bỏng, loét hoặc tổn thương niêm mạc nếu sử dụng không đúng cách.

Nếu nghi ngờ mắc sùi mào gà, bạn nên đi khám để được xác định chính xác nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp thay vì tự điều trị theo hình ảnh hoặc quảng cáo trên mạng.