Bệnh lậu là gì? Nguyên nhân và Cách trị

Bệnh lậu là gì?

Bệnh lậu là một bệnh nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục (STI), do vi khuẩn Neisseria gonorrhoeae gây ra. Vi khuẩn này có thể nhiễm vào niêm mạc của niệu đạo, cổ tử cung, trực tràng, họng và mắt.

Bệnh lậu có thể gặp ở cả nam và nữ. Một điểm đáng lưu ý là nhiều người mắc lậu, đặc biệt là phụ nữ, có thể không xuất hiện triệu chứng rõ ràng. Vì vậy, người bệnh vẫn có khả năng lây nhiễm cho bạn tình mà không biết mình đang mắc bệnh.

Nếu không được phát hiện và điều trị đúng cách, bệnh lậu có thể gây ra nhiều biến chứng như viêm vùng chậu ở nữ giới, viêm mào tinh hoàn ở nam giới và làm tăng nguy cơ mắc hoặc lây truyền HIV.

Nguyên nhân gây bệnh lậu

Nguyên nhân trực tiếp của bệnh lậu là vi khuẩn Neisseria gonorrhoeae. Loại vi khuẩn này thường lây truyền khi niêm mạc tiếp xúc với dịch tiết chứa vi khuẩn trong quá trình quan hệ tình dục.

1. Quan hệ tình dục không an toàn

Đây là con đường lây truyền bệnh lậu phổ biến nhất. Vi khuẩn có thể lây qua quan hệ tình dục qua âm đạo, hậu môn hoặc đường miệng với người đang nhiễm bệnh.

Nguy cơ mắc bệnh tăng lên khi quan hệ với nhiều bạn tình, quan hệ không sử dụng biện pháp bảo vệ hoặc có bạn tình đang mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục.

2. Lây nhiễm qua quan hệ bằng miệng hoặc hậu môn

Bệnh lậu không chỉ ảnh hưởng đến cơ quan sinh dục. Vi khuẩn có thể gây nhiễm trùng ở họng hoặc trực tràng sau khi quan hệ bằng miệng hoặc hậu môn với người nhiễm bệnh.

Lậu ở họng đôi khi không gây triệu chứng nên người bệnh có thể không biết mình đã nhiễm vi khuẩn.

3. Lây từ mẹ sang con

Phụ nữ mang thai mắc bệnh lậu có thể truyền vi khuẩn cho trẻ trong quá trình sinh. Trẻ sơ sinh có nguy cơ bị nhiễm trùng mắt và một số biến chứng nghiêm trọng khác nếu không được phòng ngừa và điều trị phù hợp.

Triệu chứng bệnh lậu ở nam giới

Ở nam giới, triệu chứng thường xuất hiện trong khoảng vài ngày sau khi nhiễm bệnh, nhưng thời gian xuất hiện có thể thay đổi. Một số người có thể không có triệu chứng.

Các biểu hiện thường gặp gồm:

• Tiểu buốt, tiểu rát hoặc đau khi đi tiểu.
• Dương vật tiết dịch bất thường, có thể màu trắng, vàng hoặc xanh.
• Đau hoặc sưng một bên tinh hoàn.
• Cảm giác khó chịu ở niệu đạo.
• Đau họng nếu bị nhiễm lậu tại vùng hầu họng.

Trong đó, tiểu buốt kèm tiết dịch bất thường ở niệu đạo là những dấu hiệu thường khiến nam giới đi khám.

Triệu chứng bệnh lậu ở nữ giới

Phụ nữ mắc bệnh lậu thường có triệu chứng nhẹ hoặc thậm chí không có biểu hiện rõ ràng. Nếu có triệu chứng, bệnh có thể dễ bị nhầm với viêm đường tiết niệu hoặc viêm âm đạo.

Một số biểu hiện có thể gặp:

• Tiểu buốt hoặc tiểu rát.
• Tăng tiết dịch âm đạo bất thường.
• Chảy máu âm đạo giữa các kỳ kinh.
• Đau khi quan hệ tình dục.
• Đau vùng bụng dưới hoặc vùng chậu.
• Đau họng nếu nhiễm lậu ở hầu họng.

Do bệnh có thể diễn biến âm thầm, phụ nữ có nguy cơ nhiễm lậu nên được xét nghiệm khi có yếu tố phơi nhiễm hoặc theo chỉ định của bác sĩ.

Bệnh lậu có nguy hiểm không?

Bệnh lậu có thể gây biến chứng nếu không được điều trị đúng. Vi khuẩn có thể lan từ vị trí nhiễm trùng sang các cơ quan khác, gây ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe.

Biến chứng ở nữ giới

Ở phụ nữ, bệnh lậu không điều trị có thể lan lên tử cung, vòi trứng và buồng trứng, gây bệnh viêm vùng chậu.

Viêm vùng chậu có thể dẫn đến đau vùng chậu mạn tính, thai ngoài tử cung hoặc ảnh hưởng đến khả năng sinh sản do tổn thương vòi trứng.

Biến chứng ở nam giới

Ở nam giới, vi khuẩn có thể gây viêm mào tinh hoàn, biểu hiện bằng đau và sưng vùng bìu. Trong một số trường hợp hiếm gặp, biến chứng có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.

Nhiễm lậu lan tỏa

Trong một số trường hợp, vi khuẩn lậu có thể lan vào máu và gây nhiễm lậu cầu lan tỏa. Người bệnh có thể xuất hiện sốt, đau khớp, tổn thương da hoặc viêm khớp.

Đây là tình trạng cần được điều trị y tế kịp thời.

Bệnh lậu được chẩn đoán như thế nào?

Chỉ dựa vào triệu chứng không thể xác định chính xác bệnh lậu, bởi nhiều bệnh nhiễm trùng đường sinh dục có biểu hiện tương tự.

Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm mẫu bệnh phẩm lấy từ niệu đạo, cổ tử cung, âm đạo, trực tràng hoặc họng tùy vào vị trí có nguy cơ nhiễm bệnh.

Một trong những phương pháp xét nghiệm thường được sử dụng là NAAT (xét nghiệm khuếch đại axit nucleic), có thể phát hiện vật liệu di truyền của vi khuẩn lậu.

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể thực hiện nuôi cấy vi khuẩn, đặc biệt khi cần đánh giá khả năng kháng thuốc hoặc nghi ngờ bệnh không đáp ứng với điều trị.

Cách trị bệnh lậu

Bệnh lậu cần được điều trị bằng thuốc kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ. Không nên tự mua thuốc uống hoặc thuốc tiêm dựa trên các đơn thuốc trên mạng vì vi khuẩn lậu đang ngày càng có tình trạng kháng nhiều loại kháng sinh.

Phác đồ điều trị phụ thuộc vào vị trí nhiễm bệnh, tình trạng sức khỏe, tiền sử dùng thuốc và tình hình kháng kháng sinh. Hiện nay, ceftriaxone là thuốc được sử dụng trong nhiều phác đồ điều trị bệnh lậu không biến chứng.

Liều lượng và cách dùng cần được nhân viên y tế xác định phù hợp với từng người. Không nên tự ý thay thế ceftriaxone bằng một loại kháng sinh khác.

Điều trị đồng thời các nhiễm trùng khác

Người mắc bệnh lậu có thể đồng thời mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác, đặc biệt là Chlamydia. Vì vậy, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm thêm và điều trị bổ sung nếu phát hiện nhiễm trùng đi kèm.

Bệnh lậu uống thuốc có khỏi không?

Bệnh lậu có thể được điều trị khỏi bằng kháng sinh phù hợp. Tuy nhiên, việc điều trị cần đúng thuốc, đúng liều và đúng thời điểm.

Người bệnh không nên tự ngừng thuốc hoặc tự đổi thuốc khi thấy triệu chứng giảm. Việc sử dụng kháng sinh không phù hợp có thể khiến vi khuẩn không được tiêu diệt hoàn toàn và góp phần làm gia tăng tình trạng kháng thuốc.

Nếu sau điều trị các triệu chứng vẫn tồn tại hoặc quay trở lại, cần tái khám để bác sĩ đánh giá nguyên nhân, khả năng tái nhiễm hoặc kháng thuốc.

Người mắc bệnh lậu cần kiêng quan hệ bao lâu?

Người đang điều trị bệnh lậu nên kiêng quan hệ tình dục cho đến khi hoàn thành điều trị và đã hết nguy cơ lây nhiễm theo hướng dẫn của bác sĩ.

Đặc biệt, nếu bạn tình chưa được kiểm tra và điều trị khi cần thiết, việc quan hệ trở lại có thể dẫn đến tái nhiễm.

Không nên quan hệ tình dục chỉ vì triệu chứng đã giảm, bởi việc hết tiểu buốt hoặc hết tiết dịch không đồng nghĩa chắc chắn rằng vi khuẩn đã được loại bỏ hoàn toàn.

Bạn tình có cần điều trị không?

Có thể cần. Nếu một người được xác định mắc bệnh lậu, bạn tình gần đây cần được thông báo và đánh giá nguy cơ nhiễm bệnh.

Điều này rất quan trọng vì nhiều người mắc lậu không có triệu chứng. Nếu chỉ một người điều trị mà người còn lại vẫn nhiễm bệnh, nguy cơ lây nhiễm qua lại là rất cao.

Bệnh lậu có tái phát không?

Bệnh lậu có thể xuất hiện trở lại sau điều trị. Tuy nhiên, nhiều trường hợp được gọi là “tái phát” thực chất là tái nhiễm do tiếp xúc với bạn tình chưa được điều trị hoặc tiếp tục có quan hệ tình dục với người nhiễm bệnh.

Do đó, sau khi điều trị, việc xét nghiệm và điều trị bạn tình khi cần thiết đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa tái nhiễm.

Cách phòng ngừa bệnh lậu

Không có vaccine phòng bệnh lậu hiện nay, vì vậy chủ động giảm nguy cơ phơi nhiễm là biện pháp quan trọng.

• Sử dụng bao cao su đúng cách khi quan hệ tình dục.
• Hạn chế quan hệ với nhiều bạn tình.
• Không quan hệ tình dục với người đang có triệu chứng nghi ngờ mắc STI cho đến khi được đánh giá y tế.
• Xét nghiệm STI khi có nguy cơ phơi nhiễm.
• Thông báo cho bạn tình nếu được chẩn đoán mắc bệnh lậu.
• Tuân thủ đầy đủ phác đồ điều trị và lịch tái khám.

Khi nào cần đi khám bệnh lậu?

Bạn nên đi khám nếu xuất hiện tiểu buốt, tiểu rát, tiết dịch bất thường ở dương vật hoặc âm đạo, đau vùng chậu, đau tinh hoàn hoặc có quan hệ tình dục với người được xác định mắc bệnh lậu.

Đặc biệt, những người có quan hệ tình dục không bảo vệ và có nhiều bạn tình nên chủ động trao đổi với bác sĩ về việc xét nghiệm các bệnh lây truyền qua đường tình dục, ngay cả khi chưa xuất hiện triệu chứng.

Bệnh lậu là bệnh lây truyền qua đường tình dục do vi khuẩn Neisseria gonorrhoeae gây ra. Bệnh có thể gây tiểu buốt, tiết dịch bất thường, đau vùng sinh dục nhưng cũng có thể không có triệu chứng, đặc biệt ở nữ giới.

Nếu không được điều trị, bệnh có thể gây biến chứng ở cơ quan sinh sản và trong một số trường hợp có thể lan sang các bộ phận khác của cơ thể.

Bệnh lậu có thể điều trị khỏi bằng kháng sinh phù hợp. Tuy nhiên, do tình trạng kháng kháng sinh ngày càng đáng quan tâm, người bệnh không nên tự mua thuốc điều trị tại nhà. Khi nghi ngờ mắc bệnh, hãy đến cơ sở y tế để được xét nghiệm, chẩn đoán và điều trị theo phác đồ phù hợp.